Kısa Özet Bilgiler

www.ozetbilgiler.com

Sakarya’da Osmanlı Devletince yapılan tarihi yerleri

Sakarya’da Osmanlı Devletince yapılan medreseler köprüler kervansaraylar hastaneler tarihi yerler

II. Beyazıt Köprüsü

Elvanbey Zâviyesi (Geyve): Geyve merkezinde hâlen ilçe halk kütüphanesi olarak kullanılan tarihi yapı. Hazirede yer alan bânisi Sinan beye ait mezar taşında ölüm tarihi h.883 (m.1478) yazılıdır. Yapı gerek mimari tipi gerekse yapım tekniği bakımından genel olarak XIV. Yüzyıla tarihlendirilmektedir. Eseri yaptıran Sinan Beyin babası Elvan Bey, Çelebi Sultan Mehmed’in çeşnigiri ve mukbili olduğu bilinmektedir. Zâviye erken dönem Osmanlı mimarisinde sıkça kullanılan ‘Bursa tipi cami ters T biçiminde cami, çift fonksiyonlu cami, zâviyeli cami veya çapraz-mihverli cami’ olarak adlandırılan bir plân özelliğine sahiptir.

II. Beyazıt Köprüsü (Geyve): Geyve ilçesi Alifuatpaşa beldesinde Sakarya nehri üzerinde yer almaktadır. Kaynaklarda yaptıran hükümdarın adına hitaben II. Beyazıd Köprüsü bilinir, Moustier ve Charton ise Kemerköprü olarak adlandırmışlardır. H.901 (m.1495) yılında yaptırılmıştır. Kitabesinden mimarlarının Abdullah ile Murad bin (oğlu) Abdullah olduğu yazılıdır. Köprünün uzunluğu 196,5 m, genişliği 5.5 m’dir. Köprü düzgün beyaz kesme taş malzeme kullanılarak inşa edilmiştir. Bu malzemenin köprüye 4 km mesadedeki Akaya köyü civarından getirildiği yöre halkı tarafından söylenmektedir.

Orhangazi Çarşısı (Taraklı): Taraklı ilçe merkezinde Ankara-İstanbul yolunun güneyinde doğu-batı yönünde uzanmaktadır. Yapıldığı tarih kesin olarak bilinmemekle beraber, Ertuğrul Gazi döneminde 1292 yılında fethedilen ilçenin sosyo-ekonomik yapısına bağlı olarak ?adından da anlaşılacağı üzere- Orhangazi döneminde yapılmış olması kuvvetle muhtemeldir. Orta Çarşı olarak da adlandırılan çarşı, Türk çarşı geleneğinin tipik özelliklerini göstermektedir. Anadolu Türk şehirciliğinin özelliklerine uygun olarak konut alanından tamamen arındırılıp ticaret alanı olarak planlanmıştır. Çarşının hemen batısında Yunuspaşa Camii ve parkı bulunmaktadır. Son yıllarda Taraklı Belediyesi tarafından restorasyonu gerçekleştirilerek tekrar halkın kullanımına kazandırılmıştır.

Orhangazi İmarethanesi (Mekece) Üzerinde Orhan Gazinin tuğrası olan h.724 (m.1324) bir vakfiyeden Orhan Gâzi’nin Mekece’de bir vakfiye yaptırdığı anlaşılmaktadır. Söz konusu vakfiye Farsça yazılmış olup, asıl metin yirmi üç, şahitler dört, tasdik ve tarih de üç satır olmak üzere otuz satır, yan tarafına ayrıca yedi şahit imzası bulunmaktadır. Orhan Gâzi bu vakfiye ile Mekece’de kendi mülkünden bir yer ayırarak dervişler, miskinler, garipler ve fakirlerden gelip geçenlerin yeme içmeleri için Akhisar (bugün Pamukova ilçesi) Mekece’de bir vakıf yaptırıyor. Erken Osmanlı döneminden çok önemli bilgiler veren söz konusu imarethane binasından 1970’lere kadar bazı kalıntılar dururken, günümüze gelememiş olması Sakarya ili adına önemli bir kayıptır.

Rüstempaşa Kervansarayı (Sapanca) Sapanca ilçe merkezinde Rüstempaşa mahallesinde bulunan Rüstempaşa Camii’nin batısında yer almaktaydı. Kanuni Sultan Süleyman döneminin ünlü veziriazamlarından (başbakanlarından) ve Kanuni’nin damadı Rüstem Paşa tarafından yaptırılmıştır. Bir külliye olarak cami, imaret, hamam ve kervansaraydan oluşan yapının yapım tarihi 1555-61 yıllarıdır. Mimar Sinan tarafından yapılan külliye hakkında Evliya Çelebi, ‘Sapanca’da Sarı Rüstem Paşa kasaba içinde büyük bir han yaptırmıştır ki, 170 ocaktır. Güzel bir camii, bir hamamı, güzel çarşısı vardır. İmareti gök kurşun ile örtülüdür. İmaretin tamamı Mimar Sinan yapısıdır.’ demektedir. 1719 yılında yörede meydana gelen büyük bir deprem sonucu külliye harap olmuştur. Söz konusu kervansaray ve camiden günümüze gelebilen sadece Rüstempaşa Camiinin minare kaidesidir.

Uzunçarşı (Adapazarı) Kentsel sit alanı kapsamındaki Uzunçarşı, Adapazarı kent merkezinde Orhan Camiinin doğusunda Atatürk Bulvarı’ndan (Gümrükönü) Kömürpazarı’na güney-kuzey istikametinde yer alır. Tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber Ağa Camii, Orta camii ve çevresindeki diğer çarşılar göz önüne alındığında 1700’lerin başlarında inşa edilse gerektir. Depremlerde zaman zaman zarar gören ve yenilenen çarşı, mimari açıdan da 1800’lerde hakim olan Osmanlı Rumlarının tipik mimari özellikleri ve süslemelerine sahiptir. Çarşı güney-kuzey yönünde yaklaşık 500 metrelik mesafede sağlı sollu dükkânlardan oluşmakta ve Anadolu Türk şehrinin konuttan arındırılmış ticaret alanı özelliklerinin tümünü göstermektedir

1326’da bölgeyi fetheden Türkler, Sakarya nehri üzerinde; Süleyman Paşa Köprüsü, Orhan Gazi Köprüsü, Sakarya Köprüsü, Çarka Köprüsü, Uzunköprü, Tavuklar Köprüsü, Pamukova Kâki Köprüsü, Ziyaret Suyu Köprüsü, Göksu Köprüsü (Ak Köprü), Irgandi Muslihiddin Köprüsü, Mudurnu Suyu Köprüsü, Dinsiz Suyu Köprüsü, Hendek Köprüsü, Karasu Ayu Deresi Köprüsü, Akyazı Yaylacık Suyu Köprüsü, Göynük Suyu Köprüsü, Ferizli Papas Köprüsü, Karasu Kadı Köprüsü, Sapanca Yanık Deresi Köprüsü, Sinanoğlu Köprüsü, Balaban Köprüsü, Bektaş Köprüsü, Şerbetçiler Köprüsü, Yılanaltı Köprüsü, vs. vs… adlı köprüler inşa ederler. Bunların arasında en büyüğü, günümüze kadar da gelebileni Alifuatpaşa’da Sakarya nehri üzerine “Beyazıd- Veli” olarak da isimlendirilen II. Beyazıt’ın 1495’te inşa ettiği “II. Beyazıt Köprüsü”dür.

Kategori: Coğrafya

Duzgun Turkce ile yazilmayan ve hakaret iceren yorumlar yayinlanmayacaktir,