Kısa Özet Bilgiler

www.ozetbilgiler.com

Sonar Cihazı

Sonar Cihazı Savaş gemilerinde sonar kullanımı balıkçılıkta sonar kullanımı

Sonar Cihazı

Sonar (Sound Navigation And Ranging); ses dalgalarını kullanarak cismin boyut, uzaklık ve diğer verileri görmemize yarayan alet.

  Ses, ortamdaki yayılma hızının ve yansıma özelliklerinin bilinmesinin ardından ve teknolojinin gelişmeye başlamasıyla çeşitli alanlarda yön bulma, derinlik ölçmede aracı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Hali hazırda doğada sesin yansıma özelliğini kullanan yunus, yarasa gibi canlılar varoluşlarından beri bu şekilde yön bulma ve haberleşmeyi sağlarlar.

Denizler ve göllerde ışık derinlikle soğurulur bu nedenle derinlik hesaplamada yanıltıcıdır fakat ses su içerisinde havadakinden daha hızlı(ortalama 1500m/sn) hareket eder, yansıyarak geri döner. Bu nedenle deniz ölçümleri ve haritacılıkta akustik çalışmalardan yararlanılır. İnsanlar sesin yansıma özelliklerini kullanarak İkinci Dünya Savaşı zamanında denizaltıların yerlerini saptamak için sonar adı verdikleri akustik cihazlar geliştirmiştir. Sesin sudaki hızı suyun kinetik özelliklerine göre sıcaklık, basınç ve yoğunluk gibi etkilerle değişir. Sonar adını ‘’Sound Navigation and Ranging’’ kelimelerinin baş harflerinden almaktadır. Sonarlar günümüzde askeri amaçlar dışında deniz haritacılığı, derinlik ölçme, sismik ölçümler, akıntı ölçme ve balıkçılıkta balığın yerini saptama gibi amaçlar için kullanılmaktadır.

Savaş gemilerinde Sonar kullanımı

Deniz altında elektrik-elektronik sinyaller geçersiz olduğu için sadece ses dalgaları ile iletişim yapılabilir. Bu bakımdan, bir sonar sistemi esas itibarıyla ses dalgası üreten bir sistemdir. Bu ses dalgaları ile haberleşme ve iletişim sağlanabildiği gibi, dost veya düşman denizaltılar belirlenebilir ve takip altına alınır, ayrıca olası torpido saldırıları önceden belirlenebilir. Aynı zamanda bu ses dalgalarıyla yaratılabilecek farklı sinyal demetleri ile düşman donanmasının haberleşme sistemi karıştırılabilir, yanıltılabilir.

Denizaltılar, hem silahları kullanmak, hem de normal seyrini yapmak için muhtelif cihazlardan istifâde eder. Dalmış bir gemi sağır ve kördür. Ancak denizaltılarda kullanılan sonar cihazı geminin su içindeki cisimleri elektronik yolla ekranda görmesini sağlar. Su içindeki cisim hareketli ise sesini yine bu cihazla duyar. Denizaltı torpidosunu ateşlemeden önce Cayro pusuladan hedefin ve kendisinin yönünü; sonardan umkunu (derinliğini) ve cinsini, parakete (hızölçer) den sürat ve daha birçok bilgiyi alarak değerlendirmek mecbûriyetindedir. Hedefin hızı, seyir açısı, denizin tuzluluk, sıcaklık ve akıntısı da dikkate alınmaktadır. Bütün bunlara ilâveten hedef tarafından yapılan aldatıcı sinyâllerin de analiz edilmesi gerekir. Modern denizaltılarda bütün bu bilgiler merkezî kompütürde toplanarak hâfızaya önceden verilen harita, ses frekansları gibi arşiv bilgilerinin yardımı ile çok kısa zamanda analiz edilerek netîce elde edilir.

Denizlerde Sonar Kullanımı

Deniz haritacılığında dip yapısının belirlenmesinde echo-sounderlar (iskandil/ekosounder) kullanılmaktadır. Echo-sounderlar dikey yönde çalışan sonarlardır. Echo-sounderlar batimetrik ölçümler yapmamızı sağlayan aletlerdir ve balıkçılıkta genellikle bu aletlerden yararlanırız. Çalışma yapılan geminin altına monte edilir ve geminin altındaki alanı taramaya yarar. Tek ışın demeti yayarak çalışma yapanlara singlebeam echo-sounder, çoklu ışın demeti yayarak çalışma yapanlara ise multibeam echo-sounder adı verilir. Derinlik ölçmek için veya genellikle dip balıklarının bulunduğu derinliği bize göstermeye yarar. Derinlik sesin gidiş geliş süresi ile hesaplanırken balığın cinsi, yoğunluğu ve derinliği ses hızıyla birlikte frekans bilgisi gerektirmektedir. Balık, büyüklüğü ve biyolojik özelliklerine göre kendine özgü frekanslara sahiptir. Bu frekanslar kullanılarak balığın cinsi kolaylıkla bilinebilir.

Yandan Taramalı Sonarlar(Side-Scan Sonar) ise deniz dibi görüntüsünü fotoğraflar. Deniz tabanı sediman karakterizasyonu, bitki örtüsü, tabandaki nesnelerin tespiti, görsel kırık, deniz arkeolojisi gibi birçok alanda kullanılır. Geminin altında yer alan kablo ile çekilen tow’ un yüksekliğine bağlı olarak taranan alanın genişliği değişkendir.

Kategori: Genel Kültür
Tag:

Duzgun Turkce ile yazilmayan ve hakaret iceren yorumlar yayinlanmayacaktir,