Kısa Özet Bilgiler

www.ozetbilgiler.com

Zincirleme isim tamlaması nedir örnekler

Zincirleme isim tamlaması nedir örnekler

Zincirleme isim tamlaması, İkiden fazla isimden oluşan isim tamlamalarıdır.

Örnekler 15 tane örnek

Masa örtüsünün kenarı (Masa,örtü,kenar gibi ikiden fazla isimden oluşmakta)

Evin mutfak dolabı (Ev,mutfak,dolap gibi ikiden fazla isimden oluşmakta)

Devlet hastanesinin doktor odası

Okul müdürünün makam odası

Öğretmen çeketinin düğmesi

Babamın amcasının eşi

Bahçenin Kapısının Kolu

Elbisenin kumaşının deseni

Kitabın sayfasındaki resim

Televizyondaki Dizinin adı

Çelik kapının anahtarı

Vazodaki çiçeğin cinsi

Elma ağacının yaprağı

Akşam saatlerinin serinliği

Sel felaketinin sonucu

********************

İsim Tamlaması Nedir?

Bir ismin başka bir isim veya isimler tarafından tamlanmasına isim tamlaması denir.

İsim tamlamalarında iki öge vardır:

1-Tamlanan: Asıl anlatılmak istenen varlıktır. Asıl öge tamlanandır.

2-Tamlayan: Asıl ögeyi tamlayan yardımcı ögedir.

İsim tamlaması 4 türden oluşmaktadır. Bunlar sırasıyla şunlardır:

1. Takısız İsim Tamlaması

2. Belirtisiz İsim Tamlaması

3. Belirtili İsim Tamlaması

4. Zincirleme İsim Tamlaması

İsim tamlama türleri arasında “Takısız isim Tamlaması”na da yer verilmiştir. Ancak son yıllarda bu tamlama biçimi tartışılır hale gelmiştir. Çünkü tamlayan kelimenin isim olmaktan ziyade, tamlanan kelimenin yapısından bahsettiğinden dolayı listeye alınmamaktadır. Örneklerden de daha iyi anlaşılacaktır.

1-Takısız İsim Tamlaması: Tamlayanın ve tamlanının ek almadığı tamlama biçimidir.

Takısız İsim Tamlaması Örnekleri:

Altın kolye,
Gümüş yüzük
Plastik bidon,
Tanta kaşık
Cam vazo,
Yün kazak gibi.

Örneklernden de anlaşılacağı gibi tamlayan kelime tamlananın neden yapıldığından bahsetmektedir.

Demir kapı derken kapının neden yapıldığını demir kelimesi belirtmektedir.

2-Belirtisiz İsim Tamlaması: Tamlayanı ek almayan, tamlananı ek alan tamlama biçimidir.

Belirtisiz İism Tamlaması Örnekleri:

Okul yol-u,
Öğretmen çeket-i,
Baba ocağ-ı,
para üst-ü
pazar çanta-s-ı (ünlüyle biten kelimeler kaynaştırma -s ünsüzünü alırlar)
Öğrenci çanta-s-ı gibi.

3-Belirtili İsim Tamlaması: Tamlayanı ve tamlananı ek alan tamlama türüdür.

Belirtili İsim Tamlaması Örnekleri:

Köy-ün orman-ı,
Ağac-ın dal-ı,
Defter-in fiyat-ı,
Ali’-n-in çanta-s-ı, (her iki kelime de kaynaştırma ünsüzü almıştır.)
Bina-n-ın çatı-s-ı,
Dünya-n-ın orta-s-ı gibi.

4-Zincirleme İsim Tamlaması: Bir ismi birden fazla ismin tamlamasıyla oluşan tamlama türüdür.

Zincirleme İsim Tamlaması Örnekleri:

Not : Zincirleme isim tamlamasından birden fazla tamlama vardır.

Bahçe kapısı bir tamlamadır.

Evin bahçe kapısı dediğimiz zaman bir tamalama daha oluşmakta.

Okul müdürünün makam odası

Öğretmen çeketinin düğmesi … gibi.

Şimdi verilen örneklerde eklere bakalım

Öğretmen çeketinin kolu

Öğretmen not defteri

Babamın amcasının eşi

Burada tamlamayı oluşturan kelimeler duruma göre ek almışlardır.

Not : Tamlamayı oluşturan kelimeler arasına sıfat girebilir. Tamlama yine özelliğini korur.

Çocuğun çantasının kilidi kırılmış. (Zincirleme isim tamlaması)

Çocuğun eski çantasının kilidi kırılmış.(Zincirleme isim tamlaması)

Bu tamlamada bir de sıfat tamlaması oluşmuştur.

Takısız isim tamlamalarında sıfat sadece tamlayan önüne gelir.

Demir testere-Eski demir testere

Kağıt helva-Renkli çelik kapı gibi

Kategori: Edebiyat
  • murat bozdağ

    Güzel olmuş elinize sağlık :)

    26 Ağustos 2013 at 10:05
    • admin

      Rica ederim yorumunuz için teşekkürler.

      26 Ağustos 2013 at 14:22
  • merve

    elinize sağlıkkk

Duzgun Turkce ile yazilmayan ve hakaret iceren yorumlar yayinlanmayacaktir,